Vrije Universiteit Brussel - Redelijk eigenzinnig

  1. VUB-gastdocent Djalali dreigt geëxecuteerd te worden

    De Iraans-Zweedse spoedarts Ahmadreza Djalali telefoneerde deze ochtend naar zijn echtgenote Vida Mehrannia met de alarmerende boodschap dat hij afscheid moest nemen. Hij werd in afzondering geplaatst en ingelicht dat hij snel geëxecuteerd zou worden. Amnesty International is diep verontrust en dringt er bij de Iraanse autoriteiten op aan om dr. Djalali niet te executeren en hem vrij te laten.

    “Dit is uitermate zorgwekkend nieuws. Dr. Djalali is een gerenommeerde academicus die niet thuishoort in de dodencel. Hij werd veroordeeld na een manifest oneerlijk proces omdat hij weigerde te spioneren voor de Iraanse autoriteiten. De man is een van de zovele slachtoffers van het repressieve Iraanse regime,” zegt Wies De Graeve, directeur van Amnesty International Vlaanderen.

    “Nu de executie dichterbij lijkt te komen roepen we iedereen op om de Iraanse autoriteiten op andere gedachten te brengen. Amnesty International vraagt politici en diplomaten om alle mogelijke kanalen te gebruiken om de Iraanse autoriteiten te overtuigen om de doodstraf in te trekken en om dokter Djalali vrij te laten.”

    De organisatie vraagt ook om zo veel mogelijk ruchtbaarheid te geven aan dit zorgwekkende nieuws. De Iraanse autoriteiten moeten duidelijk het signaal krijgen dat de internationale gemeenschap hen in de gaten houdt.

    Het brede publiek toonde zich de afgelopen jaren bijzonder begaan met het lot van dr. Djalali. In België tekenden al meer dan 125.000 mensen een petitie die Iran oproept om de arts vrij te laten.

    ACHTERGROND
    Dr. Djalali is gespecialiseerd in rampengeneeskunde en werd in 2016 tijdens een werkbezoek in Iran gearresteerd en beschuldigd van spionage. De eerste tien dagen wist niemand waar hij werd vastgehouden. Eind oktober 2017 werd hij veroordeeld tot de dood na een manifest oneerlijk proces. Hij werd tot bekentenissen gedwongen door middel van psychische folteringen en spendeerde de eerste drie maanden van zijn detentie in de isoleercel. Zijn advocaat mocht hem pas zeven maanden na zijn arrestatie bezoeken.

    Iran neemt, na China, de tweede plaats in wat betreft het aantal uitgevoerde executies in de wereld. In 2019 executeerde Iran minstens 251 mensen. Het land organiseert ook publieke executies en stelt minderjarige daders terecht.

  2. Prof. dr. Erik Franckx gastspreker tijdens IV Brazilian Congress of the Law of the Sea

    Op donderdag 26 November 2020 zal Prof. dr. Erik Franckx deelnemen aan de IV Brazilian Congress of the Law of the Sea. Tijdens dit congres zal hij als een van de gastsprekers een lezing verzorgen over “Lawyers and Scientists under the Law of the Sea: Transdisciplinary Ideal and Ensuing Practice”.

    Deze vierde editie van het Brazilian Congress on the Law of the Sea focust op het centrale thema “Law of the Sea and Transdisciplinarity”. Het volledig programma is te raadplegen via volgende link:https://bit.ly/3pNQnpj

  3. Prof. dr. Erik Franckx gastspreker tijdens 12th South China Sea International Conference

    Op 17 november 2020 nam Prof. dr. Erik Franckx deel aan de 12th South China Sea International Conference, die dit jaar gewijd was aan het thema “Maintaining Peace and Cooperation through Time of Turbulance”. In een panelgebrek dat focuste op “Marine Science: How science and technology may impact the good order of the sea”, ging hij samen met enkele andere experts in de materie in op de impact die wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen kunnen hebben op de bestaande geschillen m.b.t. de Zuid-Chinese Zee.

    Het volledige programma kunt u raadplegen via volgende link: https://scsc12.dav.edu.vn/

  4. Coronaproof St-V 2020

    Studenten en universiteiten bieden een online Sint-Verhaegenviering aan

    Op 20 november herdenken de ULB en de VUB hun stichting door Pierre-Théodore Verhaegen (ULB, 1834) ter gelegenheid van Sint-Verhaegen. Met het oog op de huidige coronamaatregelen zijn de feestelijkheden dit jaar volledig herzien. De studenten en de academische autoriteiten van beide universiteiten bieden een online Sint-Verhaegenviering aan. Samen, maar op afstand. Het St-V-thema dat de studenten voor deze editie kozen, sluit daarop aan: "Met afstand maar niet afstandelijk, confiné.e.s mais pas aveuglé.e.s"

    Concreet worden de officiële herdenkingen omgezet in een programma dat online toegankelijk is op de ULB- en VUB-platforms. De studenten zetten van hun kant een "feestelijke" website op voor de inhoud die gedurende 24 uur op een twintigtal “zenders” wordt uitgezonden.

    Philippe Close, burgemeester van de stad Brussel, bevestigt dat de stad deze historische traditie natuurlijk zal behouden. "Dit jaar is helaas een uitzonderlijk jaar, maar ik hoop dat onze traditie volgend jaar wordt hervat, zoals het hoort. Als ULB-alumnus zal ik er altijd voor strijden dat de traditie van Saint-V in het centrum van Brussel in ere wordt gehouden", verzekert Philippe Close.

    Tributen en toespraken

    De herdenking vindt plaats op vrijdag 20 november vanaf 12 uur 's middags op de verschillende digitale platforms van de ULB en de VUB: Facebook, YouTube, Twitch. Daar zullen de beide universiteiten hun waarden in de verf zetten door een eerbetoon te brengen aan hun oprichters, maar ook aan alle vroegere collega's, studenten en alumni die zich tegen de barbarij hebben verzet of er het slachtoffer van zijn geworden.

    Het programma

    - Inleiding door de burgemeester van de stad Brussel, Philippe Close.

    - Video’s over de herdenkingsplaatsen:

    Théodore Verhaegen, zijn graf en zijn standbeeld, en Francisco Ferrer, door  Frank Scheelings, archivaris van de VUB  
    De oorlog, de universiteit en haar helden, met o.a. monument voor ULB-verzetsgroep  “Groupe G”, door Renaud Bardez, archivaris van de ULB.
    Monument "De Stap" - Ludo Vandervelden
    - Toespraken van de rectoren van de ULB en de VUB, de vertegenwoordiger van het Grootoosten van België, de voorzitters van de Union des Anciens Etudiants (UAE) en de Oudstudentenbond (OSB), de voorzitters van de Librex en Vrij Onderzoek, de voorzitters van de Association des Cercles Etudiants de l'ULB (ACE) en het Brusselse Studentengenootschap (BSG) van de VUB.

    De feestelijke St. V van de studenten: St-V "TV"!

    De studenten van de twee universiteiten zullen 24 uur lang samen, maar op afstand St-V vieren. Op de website zullen meer dan twintig "TV-zenders" worden samengebracht via Twitch-links. De verschillende kringcommissies van de Association des Cercles Etudiants (ACE) en het Brussels Studentengenootschap (BSG) zullen een speciaal programma voorstellen.

    Thema St. V. 2020 "Met afstand maar niet afstandelijk, confiné.e.s mais pas aveuglé.e.s"

    In dit uitzonderlijke jaar ligt het voor de Association des cercles étudiants (ACE - ULB) en het Brusselse studentengenootschap (BSG - VUB) voor de hand om de coronacrisis als onderwerp te nemen. Tijdens deze lange dagen van isolatie waren eenheid en solidariteit nodig toen de duivels op de sociale netwerken werden ontbonden: politiegeweld, aanklacht tegen seksueel geweld, onderfinanciering van ziekenhuizen en openbare diensten, discriminatie van minderheden, volgens de genootschappen. Deze periode, hoe gecompliceerd ook, heeft toch een aantal maatschappelijke problemen aan het licht gebracht. Daarom is het thema van Sint-Verhaegen 2020: Met afstand maar niet afstandelijk, confiné.e.s mais pas aveuglé.e.s.

    Actie ten gunste van Villa Samson

    Vanaf dit jaar kiezen de studenten een goed doel uit. De VUB-kringen verzamelen dit jaar geld bij elkaar voor Villa Samson. In Villa Samson, dat naast het UZ Brussel in Jette staat, kunnen gehospitaliseerde patiënten genieten van momenten met hun eigen huisdier. Voor patiënten die zelf geen huisdier hebben, is het een plek waar genezing wordt gestimuleerd via dierentherapie. Ook voor zorgpersoneel is het een plek om tot rust te komen.

    Meer informatie

    Uitzending op de herdenkingen: https://www.facebook.com/events/760700894484021

    Studentenprogramma: https://www.facebook.com/events/416761879653168

     

  5. Kennismakingsbijeenkomst en inaugurale lezing 2020 voor ManaMa-studenten IERE

    Op 30 september organiseerde de Afdeling Internationaal en Europees Recht naar jaarlijkse gewoonte een kennismakingsbijeenkomst die werd gevolgd door een inaugurale lezing voor de ManaMa-opleiding Internationaal en Europees Recht. De kennismakingsbijeenkomst is niet alleen de ideale gelegenheid om kennis te maken met de nieuwe studenten, maar ook om praktische informatie over de opleiding en haar mogelijkheden met de studenten te delen.

    Naar goede gewoonte werd de kennismakingsbijeenkomst gevolgd door een inaugurale lezing die de plechtige start van het academiejaar vormde. Via deze lezingen krijgen de studenten een inkijk in de internationale rechtspraktijk. Dit jaar werd Annemie Vermeylen uitgenodigd als gastspreker. Vanuit haar functie als Secretaris-Generaal van de Vereniging van Eigenaars van de Windenergieparken in het Belgische deel van de Noordzee, gaf ze een lezing over "België in het Internationaal Koppeloton van Offshore Windenergie". Als Master Filosofie die in 1994–1995 instroomde in de ManaMA IERE, was ze de ideale gaste om de studenten toe te spreken.

    AnnemieVermeylen

  6. Onderzoeksverblijf van doctorandi Dan Kashironge en Jean-Paul Mushagalusa loopt ten einde

    DanJPOnderzoeksverblijf

    In het kader van het Global Minds Project, dat o.a. tot doel heeft de samenwerking tussen Europese en Afrikaanse universiteiten te bevorderen, vervoegden doctorandi Dan Kashironge en Jean-Paul Mushagalusa de VUB-sectie Internationaal en Europees recht voor een onderzoeksverblijf van 6 maanden, dat door de coronacrisis met enkele weken werd verlengd. 

    In zijn onderzoek focust Dan Kashironge zich op het thema "Sustainable Development through Investments in Africa: Towards a ‘Corporate Socioenvironmental Due Diligence’ Framework under the OHADA Legal Order". Het doctoraat van Jean-Paul Mushagalusa handelt over de "Analysis of the Effectiveness of Sustainable Development Obligations in Bilateral Investment Treaties in Light of ICSID’s Jurisprudence". Beide onderzoekers worden tijdens dit doctoraatstraject bijgestaan door Prof. dr. Stefaan Smis en Prof. dr. Christian B. Bahati, respectievelijk verbonden aan de Vrije Universiteit Brussel en de Université Catholique de Bukavu.

  7. Een bijzondere proclamatie voor de ManaMa-studenten van afstudeerjaar 2020 op de Brusselse Grote Markt

    ProclamatieIERE

     

    Voor de nieuwe lichting afgestudeerden van 2020 was het even bang afwachten of de plechtige proclamatie dit jaar door de coronaperikelen wel zou kunnen doorgaan. Gelukkig slaagde de VUB er samen met de ULB en de Stad Brussel in de week van 28 september in om van de proclamatie toch een bijzonder moment te maken door de viering door te laten gaan op de Brusselse Grote Markt. Zo kon toch nog buiten de digitale wereld om, en voor het eerst ook buiten de eigen campussen, gevierd worden.

     

    De VUB- en ULB-studenten waren met bijna 5000 afgestudeerden waaronder ook onze eigen MaNaMa-studenten Internationaal en Europees Recht. We hopen dat ze hun tijd op de VUB zullen koesteren en wensen hen veel succes toe voor de toekomst.

     

    ProclamatieIERE

     

  8. ManaMa IERE Trainee Fellows 2020: Clara Thiry en Marjolein Robert

    Sinds academiejaar 2018-2019 kent de Afdeling Internationaal en Europees Recht jaarlijks twee stagebeurzen van elk €500 toe aan twee ManaMa-studenten om een stage in binnen- of buitenland te lopen. Met dit financiële duwtje in de rug, wenst de Afdeling IERE haar studenten de mogelijkheid te geven om hun opgedane kennis om te zetten in de praktijk. Daarnaast wordt met de uitkering van de stagebeurs eveneens een antwoord geboden op het feit dat heel wat boeiende stagemogelijkheden bij NGO's en internationale organisaties vaak onbezoldigd zijn.

    Voor academiejaar 2019-2020 werd de stageprijs toegekend aan alumnae Clara Thiry en Marjolein Robert. Als ManaMa IERE Trainee Fellow zal Clara Thiry stage lopen bij de Federale Overheidsdienst Buitenlandse Zaken, Afdeling Mensenrechten in Brussel. Marjolein Robert vervoegt voor haar stage de European Union Agency for Criminal Justice Cooperation (Eurojust) in Den Haag.

    We wensen hen alvast erg veel succes en een boeiende stage-ervaring toe!

  9. VUB roept op tot herdenking en medeleven

    Elk jaar op 19 november herdenkt de VUB haar overledenen tijdens het 'Moment van Troost'. Deze plechtigheid schenkt aandacht aan verlies en lijden in al haar vormen bij studenten en personeel. We denken hierbij aan wie een dierbare verloor, maar ook aan wie ziek is, zorgt of een moeilijke periode doormaakt. Omdat fysieke bijeenkomsten nu niet kunnen plaatsvinden, roept de VUB haar community op om dit jaar boodschappen van steun te schrijven, te posten en te delen.

    Het Moment van Troost werd vorig jaar opgezet als een nieuwe traditie in het kader van VUB Compassionate University. De plechtigheid op de vooravond van St V had ook dit jaar moeten plaatsvinden bij het Monument van Troost op de campus, een kunstwerk van Philip Aguirre y Otegui. Dit beeld vormt een tastbaar symbool voor alle vormen van lijden en verdriet.

    Betuig je steun op 19 november via #IkLeefMee #IAmWithYou

    Steun betuigen bij lijden is één van die menselijke activiteiten die je niet zomaar digitaliseert. Toch kan een woord van ondersteuning veel betekenen. Alleen al het besef dat je er niet alleen voor staat, maakt soms het verschil.

    Dat is het idee achter de actie ‘#IkLeefMee #IAmWithYou’. Het digitale initiatief wil mensen een hart onder de riem steken.

    In aanloop naar 19 november besteedt de VUB in haar digitale media aandacht aan verlies, rouw en menselijk lijden. Op 19 november lanceert ze via sociale media een Facebookoverlay en herdenkingsvideo. Door de overlay te installeren op je eigen profielfoto en de video te delen, betuig je je steun aan anderen die lijden. Je kan ook zelf iets schrijven of posten met de hastag #IkLeefMee #IAmWithYou.

    Digitaal verbinden en steunen

    Sociale media hebben een vluchtig, en soms zelfs polariserend karakter. In deze tijden waarin we allen achter een scherm geworpen zijn, kunnen we hun potentieel echter ook aanwenden om te verbinden. In deze actie willen we ze gebruiken om een positief signaal van steun en verbinding uit te stralen.

    De coronacrisis heeft de aandacht voor lijden, verdriet en afscheid vergroot.  Met wereldwijd meer dan 1 miljoen overlijdens, in België meer dan 14.000, is de menselijke tol erg hoog. Fysiek afscheid nemen van een dierbare was de voorbije maanden moeilijk, en soms onmogelijk. Vele mensen mensen gaan nog steeds door een moeilijke revalidatie, vechten nog met het virus of leven als risicopatiënt in angst om ziek te worden. In de zorg leveren mensen offers. We willen digitaal de steun en medeleven uiten, die we momenteel fysiek niet kunnen bieden.

    Meelevende universiteit

    De Vrije Universiteit Brussel heeft zich vorig jaar, met de ondertekening van een intentieverklaring geëngageerd om een meelevende universiteit te zijn. De VUB wil hiermee erkennen dat situaties van verdriet en lijden deel uitmaken van het dagelijkse leven in de universitaire gemeenschap, en dat we daar bijzondere aandacht voor willen hebben. We willen een universitaire gemeenschap zijn waar iedereen elkaar aanmoedigt, faciliteert en ondersteunt tijdens dergelijke ingrijpende momenten en ervaringen in het leven.

    De Coronasituatie heeft ons meer dan ooit geleerd hoe belangrijk het is om mekaar te steunen in moeilijke momenten. Met het initiatief #IkLeefMee #IAmWithYou willen we dit op en coronaveilige manier zichtbaar en kenbaar maken.

    #VUBherdenkt #IkLeefMee #VUBcommemorates #IamWithYou

  10. VUB onderzoekt subsidies voor Brussel

    Werkveld vraagt meer aandacht voor diversiteit en minder versnippering

    In opdracht van de minister van Brussel, Benjamin Dalle, hebben onderzoekers van de Vrije Universiteit Brussel en de Erasmus Hogeschool Brussel de subsidies van de subsidielijn “projecten voor Brussel” geëvalueerd. De subsidielijn heeft de afgelopen 24 jaar een brede waaier aan projecten en initiatieven voortgebracht: festivals, stadswandelingen, educatieve initiatieven, toeleiding naar werk, burgerschapsvorming, etc. Grote instellingen als Bruzz, Muntpunt, AB of Couleur Café ontvangen subsidies via deze lijn, maar ook kleinere organisaties zoals BX Brussels, Circus Zonder Handen, Growfunding, Volta, Cultureghem, etc.

    "Uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat het werkveld meer aandacht voor diversiteit vraagt, om zo tot meer innovatie te komen en jonge, nieuwe organisaties te faciliteren. Verder vindt het werkveld dat een betere samenwerking tussen de verschillende organisaties de huidige bestaande versnippering kan voorkomen. Ook wenst het werkveld meer subsidies voor kleine bottom-up initiatieven", zegt onderzoeker dr. Minne Huysmans.

    De evaluatie verliep via een participatief traject waarbij het sociaal-culturele en artistieke werkveld van Brussel zelf werd bevraagd volgens de mixed-method aanpak: er werden achtereenvolgens een kwantitatieve bevraging (enquête), kwalitatieve focusgroepen en participatieve workshops georganiseerd. In de enquête werden een aantal vragen aan het Brussels sociaal-culturele werkveld gesteld over de subsidielijn ‘Projecten voor Brussel’: worden de juiste doelstellingen geformuleerd? Welke impact heeft de subsidielijn? Zijn de bestaande categorieën en criteria helder? Zit de begeleiding, toewijzing en eindevaluatie goed? Kortom, heeft de subsidielijn nog de juiste vinger aan de Brusselse pols?

    De enquête werd ingevuld door organisaties die de afgelopen drie jaar via de subsidielijn financiële steun vroegen en kregen. In totaal werden 86 organisaties aangeschreven, waarvan 57% de bevraging hebben ingevuld. In een tweede ronde werden verschillende focusgroepen met het werkveld georganiseerd om meer inzicht te verkrijgen in de maatschappelijke rol van de subsidielijn en de actuele uitdagingen in en voor Brussel.

    Hiervoor werden 44 voorgeselecteerde organisaties gecontacteerd. 32 respondenten, van 32 verschillende organisaties namen in totaal deel aan zes focusgroepen, van 4 tot 6 deelnemers. In een laatste fase werden op basis van de resultaten van de focusgroepen 3 thematische workshops georganiseerd met als doel de reeds gecapteerde ervaringen, noden en aanbevelingen uit de eerdere bevragingen nog scherper te krijgen en om te zetten in beleidsaanbevelingen. Het totaal aantal deelnemers van de workshops was 31.

    Uit deze breed gedragen werkveldbevraging blijkt dat Brussel ervaren wordt als een complexe en gelaagde stad met verschillende uitdagingen die kenmerkend zijn voor een grootstad (sociale ongelijkheid, (jeugd)werkloosheid, beperkte mobiliteit over buurten heen, uitsluitingsmechanismen, …). Aandacht voor deze uitdagingen betekent aandacht voor diversiteit. Diversiteit wordt dan ook niet enkel als een beschrijving van de Brusselse realiteit aangehaald, maar ook als een uitdaging voor de subsidielijn: meer aandacht voor diversiteit draagt volgens de respondenten bij tot innovatie en verandering binnen de werking van de subsidielijn. Het zou bovendien de deelname van jonge en nieuwe organisaties aan de subsidielijn kunnen faciliteren.

    Een tweede aandachtspunt is het belang van netwerken en samenwerkingen. Zowel organisaties als het beleid in Brussel hebben baat bij een betere verbinding. Het gaat hierbij om verbinding tussen overheden en organisaties, tussen verschillende overheden en tussen organisaties onderling. Het gebrek aan die netwerken en samenwerkingsverbanden leidt nog te vaak tot versnippering. Daarnaast wordt het belang van netwerken en samenwerkingsverbanden ook aangehaald als een fundament voor het stimuleren van diversiteit. Door inclusiever te werken, kunnen ook jonge, nieuwe en andere organisaties meer aansluiting vinden bij de subsidielijn.

    De Brusselse realiteit wordt door het werkveld niet los gezien van de Vlaamse, al blijken de twee werelden geen kopie van elkaar. De relatie tussen Vlaanderen en Brussel wordt eerder beschreven als een spanningsveld, omwille van het verschil in beleving, cultuur en politiek. Het incorporeren en uitdragen van de aansluiting tussen beide in projecten of werkingen is niet altijd even evident. Het werkveld ervaart een sterkere financiering voor projecten die focussen op Vlaamse aanwezigheid in Brussel. Dit komt de eerder aangehaalde noodzakelijke aandacht voor diversiteit niet altijd ten goede. Het werkveld duidt daarom op het belang van de wisselwerking en een wederkerige relatie.

    Een laatste belangrijk punt is natuurlijk de financiering: het werkveld zou een nieuwe denkoefening begroeten met betrekking tot de verdeling van de middelen. Een groot deel van de middelen wordt vandaag recurrent besteed, steeds opnieuw voor dezelfde projecten. Hierdoor blijft er soms te weinig budgettaire ruimte over voor (nieuwe) projecten en de daarbij horende projectfinanciering.

    Het kabinet en administratie van Minister Dalle zullen de komende maanden aan de slag gaan met de bevindingen uit het onderzoek om de subsidielijn te actualiseren en scherp te stellen.  Op 1 januari 2021 wordt er van start gegaan met een vernieuwde subsidielijn. In totaal werden in 2019 50 organisaties ondersteund voor een bedrag van 1.963.700 euro.

    Vlaams minister van Brussel, Benjamin Dalle, is tevreden met het gelopen traject. "Onze Brusselse organisaties verdienen ondersteuning, zeker vandaag", aldus Dalle. "De coronacrisis maakt het ook voor hen allesbehalve makkelijk. Met de hernieuwde subsidielijn willen we hen meer dan ooit, de steun en investering geven die nodig zijn om samen van onze hoofdstad de stad te maken waar iedereen zichzelf kan zijn en kan uitgroeien tot de beste versie van zichzelf."

    De resultaten van het onderzoek uitgevoerd door VUB-onderzoekers dr. Minne Huysmans, dr. Pieter Meurs, prof. Dominique Verté en Steven Degraeve  van Erasmus Hogeschool Brussel werden dinsdag voorgesteld in een online sessie. Meer info is te vinden op: https://www.vlaanderen.be/brussel/nieuws/resultaten-participatief-traject-polsslag-brussel

     

  11. Jonathan Holslag over Joe Biden en Trumpisme

    Jonathan Holslag, VUB-professor internationale politiek, over de Amerikaanse presidentsverkiezingen. "Joe Biden gaat als president van de VS moeilijke jaren tegemoet", waarschuwt Holslag.

    Dit opiniestuk verscheen eerder op knack.be(+). Auteur: Jonathan Holslag, docent politieke wetenschappen aan de VUB.

    Zaterdagavond ging er een zucht van opluchting door de westerse wereld: de kandidaat van de gematigdheid en de samenwerking had het gehaald. De voorbije vier jaar leken plots een kwade droom. Toch blijven we het best realistisch: Joe Biden gaat als president van de VS moeilijke jaren tegemoet. De kans is klein dat de Republikeinse Partij na Donald Trump een meer gematigde koers zal varen. De Republikeinen zullen gedwongen zijn om zich op een harde wijze te profileren, een guerrilla te voeren bijna, zeker als ze ook hun krappe meerderheid in de Senaat zouden verliezen.

    Biden zal met tegenwind te kampen krijgen.

    Biden zelf beseft als geen ander dat samenwerking over de partijgrenzen heen cruciaal is. Maar de Republikeinse Partij heeft daar
    als instelling geen baat bij. Een grote groep zal blijven vinden dat Biden de verkiezingsoverwinning gestolen heeft. En zelfs al heeft Donald Trump in het zand gebeten, de man behaalde ondanks zijn soms verschrikkelijke persoonlijkheid en zijn hopeloze antwoord op de coronapandemie nog steeds meer dan 47 procent van de stemmen.

    Dat geeft vooral aan, lijkt me, hoe weinig de Trump-stemmers van de Democraten moeten weten. Zij zullen zich mateloos ergeren
    aan een aantal progressieve accenten en aan de grote gangmaakster van de hervormingsagenda, Kamala Harris. Daarmee spreek ik geen waardeoordeel uit over de agenda van Biden en Harris, ik maak louter een inschatting van het effect van hun beleid en stijl op de verdeeldheid van het land.

    Biden zal met tegenwind te kampen krijgen. Trump was een erbarmelijke crisismanager tijdens het coronajaar, maar Biden zal de structurele gevolgen van de pandemie moeten opvangen. De vraag is vooral of de Amerikaanse economie zal blijven aantrekken zoals in de voorbije jaren. Het lijkt onvermijdelijk dat er vroeg of laat een terugval optreedt in de spectaculaire vlucht van de beurskoersen. Het succes op Wall Street lijkt niet helemaal in verhouding te staan tot de prestaties in de reële economie.

    Fluwelen handschoenen met daarin gebalde vuisten

    Er zullen sowieso knopen moeten worden doorgehakt. Het enorme begrotingstekort betekent ofwel meer buitenlandse schuld, ofwel minder overheidsuitgaven, ofwel méér belastingen. Dat laatste is opnieuw een oorlogsverklaring aan de Republikeinen, maar zonder meer overheidsuitgaven wordt het heel moeilijk om wat te doen aan de groeiende segregatie in de samenleving: het gebrekkige onderwijs en de beperkte investeringen in arme wijken en plattelandsgemeenschappen.

    Amerika betaalt vandaag de prijs voor het decennialange ontbreken van investeringen in infrastructuur, het tomeloze consumeren op krediet en het negeren van de steeds luidere kreten van woede in de samenleving. De positie van de VS in de wereld staat onder druk. Het land wordt bijna gedwongen om de eigen belangen krachtiger te verdedigen.

    Joe Biden zal wellicht proberen om dat vaker te doen via partnerschappen en internationale organisaties. Maar laten we wel wezen: zelfs als er nieuwe gesprekken komen over handelsverdragen, dan nog zullen de Amerikanen proberen hun offensieve belangen door te drukken, de positie van hun technologiekampioenen te verdedigen en de handelstekorten terug te dringen. Qua veiligheid zal Washington bondgenoten blijven vragen om méér te investeren in defensie. Fluwelen handschoenen met daarin gebalde vuisten, dat wordt wellicht het handelsmerk.

    Zelfs met Trump uit het Witte Huis zal het trumpisme blijven bestaan.

    In veel andere kwesties blijft de huidige lijn behouden. De machtsbalans met China is dé prioriteit, dus de aandacht zal verder opschuiven naar Azië en Europese landen zullen worden aangemaand om mee te werken. En wellicht wordt het voor Europese hoofdsteden moeilijker om een vraag van de minzame Biden in de wind te slaan dan een vraag van Trump. Ook Biden zal druk blijven zetten op Europa om te komen tot een beter evenwicht met Rusland. Hij is evenmin een fan van de Nord Stream II-pijpleiding tussen Rusland en Duitsland. Met Iran zal opnieuw gesproken worden, maar eveneens met de voorwaarde om ook het rakettenprogramma en de steun aan groeperingen als Hezbollah stop te zetten.

    De veranderingen zullen dus niet zo groot zijn op korte termijn. En wat 2024 betreft: laten we vooral heel goed de onderstroom van emoties en bezorgdheden in de Amerikaanse politiek in de gaten houden. Zelfs met Trump uit het Witte Huis zal het trumpisme blijven bestaan.

     

  12. VUB-criminologe Kristel Beyens: "Achter tralies zonder uitlaatkleppen"

    VUB-pofessor Criminologie Kristel Beyens over gevangenissen in tijden van corona. "Het personeel en de gedetineerden zitten op hun tandvlees."

    Dit opiniestuk verscheen eerder op standaard.be(+). Auteur: Kristel Beyens, professor criminologie aan de VUB.

    Honderden gedetineerden slapen vandaag op matrassen op de grond in krappe, slecht verluchte eenpersoonscellen die ze delen met een of twee gedetineerden. Het arresthuis van Antwerpen kampt met een overbevolkingsgraad van 68 procent. In Mechelen bedraagt die 67 procent, in Dinant 81 procent en in Ieper maar liefst 94 procent. Die overbevolking is in coronatijden onhoudbaar en maakt van gevangenissen tikkende tijdbommen.

    Tijdens de eerste lockdown werden honderden gedetineerden tijdelijk 'met verlof' of met vervroegde invrijheidstelling naar huis gestuurd om de ergste overbevolking te lenigen en de fysieke afstand te verzekeren in de gevangenissen. Door een combinatie van maatregelen daalde de gevangenispopulatie in ijltempo met ongeveer 1.000 gedetineerden, waardoor er tijdens de eerste lockdown nog zo'n 9.600 waren. Nu staat de teller opnieuw op 10.700 gedetineerden, maar blijven maatregelen uit.

     

    Een op de drie of vier van de penitentiaire personeelsleden is niet op post.

    Huidhonger

    Hoewel de coronabesmettingsgraad in de gevangenissen ruim onder die in de samenleving ligt, vertaalt de recente stijging zich ook bij de gedetineerden en het gevangenispersoneel. Sinds de start van de pandemie werden 252 gedetineerden positief getest. Vandaag zijn er nog 142 positief geteste gedetineerden aanwezig.

    Op 4 november verbleven 219 personeelsleden in quarantaine en waren er 1.066 met ziekteverlof. De afwezigheidsgraad ligt in sommige gevangenissen tussen de 25 en 33 procent. Een op de drie of vier van de penitentiaire personeelsleden is niet op post.

    Welke gevolgen heeft dat voor de gedetineerden? De coronacrisis en de lockdown leren vrije burgers wat het betekent om geen fysiek contact te hebben met geliefden, vrienden of familie. De toevloed aan digitale vormen van communicatie kunnen niet voorkomen dat mensen last krijgen van vereenzaming en huidhonger.

     

    Sinds 30 oktober is geen enkele vorm van bezoek nog mogelijk.

    De versoepeling van de maatregelen deze zomer liet ons even op adem komen. Dat gold niet voor de gedetineerden. Pas in september kregen ze opnieuw toegang tot ongestoord bezoek. Dat werd koel onthaald door het personeel en werd door de stijgende besmettingscijfers snel afgevoerd. Gevangenissen zijn al gesloten bastions, maar sinds 30 oktober is geen enkele vorm van bezoek nog mogelijk. Net als tijdens de eerste lockdown krijgen gedetineerden extra belkrediet en wordt het gebrek aan fysiek bezoek in beperkte mate door videogesprekken gecompenseerd.

    Alle reguliere culturele en educatieve groepsactiviteiten zijn alweer opgeschort. Samen les volgen in een leslokaal kan niet meer. In de buitenwereld gaan we radicaal digitaal om onderwijs te blijven garanderen. Dat is nog niet mogelijk in de gevangenissen. De uitbreiding van de digitale toegang voor gedetineerden zou een kernpunt moeten zijn van de plannen rond e-justice (DS 7 november) van minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open VLD).

    Tien na twaalf

    Ook de uitlaatkleppen waar vrije burgers massaal gebruik van maken, zoals wandelen en natuur opzoeken, zijn haast onbestaande in detentiecontext. Sommige gevangenissen ontzeggen de gedetineerden zelfs hun dagelijkse uur in de buitenlucht. Sporten, bewegen en buitenlucht ontstressen en versterken het immuunsysteem. Dat is ook broodnodig voor de gedetineerden, wier fysieke en mentale gezondheidstoestand veel slechter is dan die van de gemiddelde bevolking. Gevangenen hebben al moeilijk toegang tot medische zorg door een onaangepast penitentiair gezondheidssysteem. In coronatijden is dat dubbel problematisch. De beloofde hervorming van de penitentiaire gezondheidszorg sleept al jaren aan. Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (SP.A) moet die zo snel mogelijk aanpakken.

     

    In de gevangenissen is het intussen tien na twaalf.

    Sinds 30 oktober zijn ook de uitgaansvergunningen en penitentiaire verloven opnieuw opgeschort. Na de afschaffing van de educatieve activiteiten is dat een tweede opdoffer, die een enorme impact zal hebben op de voorbereiding van de re-integratie van de gedetineerden. Die korte verloven moeten immers toelaten om de terugkeer naar de samenleving concreet vorm te geven. Het resultaat zal zijn dat de invrijheidstellingen worden uitgesteld en dat de gevangenispopulatie en overbevolking stijgen.

    Twee weken geleden lieten de ziekenhuizen weten dat het vijf na twaalf is. In de gevangenissen is het intussen tien na twaalf. De sense of urgency is verpletterend. De coronacrisis versterkt de decennialang aanslepende malaise in het gevangeniswezen. Meer dan ooit is het noodzakelijk om de overbevolking te reduceren. Maar laten we deze crisis vooral ook aangrijpen om het bestraffingsmodel, met de gevangenisstraf als hoeksteen, fundamenteel in vraag te stellen en te herdenken. Investeren in penitentiaire vernieuwing die de mensonwaardige toestanden in de gevangenissen aanpakt, komt hopelijk centraal op de agenda van de minister van Justitie.

  13. VUB-onderzoek naar koninklijke overlijdens en begrafenissen

    Nieuw historisch VUB-onderzoek toont aan hoe koninklijke overlijdens en begrafenissen al vanaf de begindagen van de Belgische natiestaat significante nationale en politieke evenementen waren, die in toenemende mate werden gemediatiseerd. In zijn doctoraat stelt Christoph De Spiegeleer vast dat de pers reeds na het overlijden van de populaire koningin Louise-Marie (+1850) sterk de nadruk legde op het samenhorigheidsgevoel en de oprechte rouw. De kwetsbare geopolitieke situatie van België speelde bij de opstoot van patriottische samenhorigheid in de nasleep van het overlijden van Leopold I (+1865) als stichter van de dynastie een duidelijke rol. Bij de uitvaartplechtigheden van het tweede koningspaar, koning Leoplold II (+1909) en koningin Marie-Henriette (+1902), lagen de zaken anders. De Spiegeleer "Er was vooral aandacht voor de manier waarop Leopold II zowel bij het overlijden van zijn echtgenote, koningin Marie-Henriette, als op zijn eigen sterfbed het ideaalbeeld van de trouwe echtgenoot en liefhebbende vader volledig met de voeten trad. De uitvaartplechtigheden in het begin van de 20ste eeuw werden in de pers beschreven als banale spektakels die vooral door nieuwsgierigheid gedreven toeschouwers op de been brachten."

    Voor zijn doctoraat onder leiding van professor Jeffrey Tyssens onderzocht De Spiegeleer de omgang met het sterven, begraven en herdenken van een afgebakende groep elitefiguren tussen 1830 en 1940, in totaal 170 personen, waaronder ook 11 leden van het koningshuis. Hij bestudeerde bij de koninklijke overlijdens en begrafenissen vooral ook de verhouding tussen de monarchie en de Belgische samenleving. De Spiegeleer: “De dynamiek tussen politiek, kerk, media en koningshuis komt bijzonder sterk naar voor bij een overlijden van een koning(in). Denk maar aan de iconische televisiebeelden van de mensenzee die aanschoof voor een laatste groet aan koning Boudewijn in 1993. De publieke opbaring van ‘koning-soldaat’ Albert in 1934 duurde reeds tot 3 uur ’s nachts. De dagbladen scheven over een eerbetoon dat alle klassen en groepen in de samenleving oversteeg. De regering hechtte voor de uitvaart van Albert ook veel belang aan de herinnering aan de Eerste Wereldoorlog,”

    Belang van laatste rustplaats en rol van de Kerk

    De laatste rustplaats van de Belgische koninklijke familie is de crypte van de Onze-Lieve-Vrouwekerk te Laken. De neogotische kerk werd vanaf halverwege de 19de eeuw opgetrokken ter herinnering van de overleden koningin Louise-Marie. Minder bekend is dat zowel de Franse Louise-Marie als Leopold I, wiens eerste echtgenote lag begraven in Windsor, eigenlijk liever in het buitenland wilden worden begraven. De Spiegeleer: “Deze wensen werden door de koninklijke familie en regeringskringen stilgehouden om het beeld van het koningspaar dat hun nieuwe thuisland liefhad, niet te ondermijnen. Het was vanuit politiek en symbolisch oogpunt natuurlijk van essentieel belang dat de stichters van de dynastie in Laken werden begraven.” 

    In 1876 werden de stoffelijke resten van het koningspaar overgebracht naar de crypte van de nieuwe kerk van Laken. Een deel van de crypte bleef ongewijd voor de bijzetting van de protestantse Leopold I. De Spiegeleer : ”De Belgische bisschoppen hechtten veel belang aan een kerkelijke, katholieke,  omkadering van de laatste levensuren van de koning(in)nen en hun begrafenisplechtigheden. Zij deden dit om de positie van de Katholieke Kerk in het land te verstevigen.” Aartsbisschop Sterckx hoopte de Lutheraanse Leopold in 1865 op zijn sterfbed nog (tevergeefs) te bekeren.  Toen in 1909 koning Leopold II het leven liet, eerde aartsbisschop Mercier publiekelijk de controversiële vorst omwille van diens katholieke leven(seinde) en zijn koloniale onderneming die de “christelijke beschaving” versterkte.

    De omgang met het overlijden van en de herinnering aan Leopold II doorheen de tijd

    Het onderzoek besteedt speciale aandacht aan de moeilijkheid om rond herinnering aan de figuur van Leopold II een Belgisch samenhorigheidsgevoel te creëren en de rol van opkomende massamedia daarin. De Spiegeleer: “Koning Leopold II was al tijdens zijn leven een controversiële figuur, niet in het minst door de schandalen rond zijn privéleven. Dat veranderde ook niet bij zijn dood en zijn begrafenis, met een geruchtenmolen in de pers over een huwelijk met zijn jonge levensgezellin. Necrologische artikels in liberale, katholieke en neutrale kranten plaatsten de privéschandalen weliswaar in de schaduw van een royalistisch eerbetoon aan de koloniale, economische en architecturale erfenis die hij achterliet. De socialistische persbladen schrokken er bij zijn overlijden daarentegen niet voor terug om Leopold II af te schilderen als een gehaaide kapitalist die verantwoordelijk was voor de misbruiken in de kolonie.”

    Toen in 1926 op Koningsdag een monumentaal ruiterstandbeeld van de vorst werd onthuld op het Troonplein, zagen koningsgezinde kringen dit als een eerherstel voor de kritiek die Leopold II te beurt viel op het einde van zijn leven. De plechtige onthulling van het standbeeld in aanwezigheid van de regering, koning Albert en meer dan tweeduizend Brusselse schoolkinderen geeft vooral aan hoe een positieve beeldvorming rond de Congo-Vrijstaat de officiële kijk op het nationale verleden kleurde tijdens het interbellum. Vandaag vindt een publiek debat plaats of het standbeeld uit het straatbeeld moet verwijderd worden. De Spiegeleer: “De herinneringen aan publieke figuren zijn in de eerste plaats culturele en politieke constructies die worden gebruikt voor en door de levenden en zijn aan verandering onderhevig. De actuele discussies rond de dekolonisering van de openbare ruimte zijn daar een voorbeeld van. ”

    Voor de uitgave van het werk werden 100 illustraties bij elkaar gezocht. De bundel is beschikbaar op espeditions.be.

  14. VUB-expert Olga Van Oost over de gesloten musea

    Olga Van Oost, expert museologie en docent Communicatiewetenschappen aan de VUB, betreurt de sluiting van musea en de vele andere erfgoedplekken in België. Hoog tijd om na te denken hoe dat anders kan worden geregeld. 

    Dit opiniestuk verscheen eerder op standaard.be. Auteur: Olga van Oost, docent Communicatiewetenschappen aan de VUB.

    De herfstvakantie is voorbij. Het was over de koppen lopen op de Kalmthoutse Heide en in andere natuurgebieden. Stil was het in de musea en veel andere erfgoedplekken. De deuren moesten per direct toe. Daar liet de communicatie van de overheid geen twijfel over bestaan. De razendsnelle verspreiding van het virus dwingt de regeringen van ons land nu eenmaal tot snelle, doortastende maatregelen. Het is nu wachten, en hopen dat de cijfers verder in de goede richting blijven gaan.

    Dan komt er wel weer een moment waarop het 'normale leven' zo goed mogelijk zal worden hervat. Alles wat nu gesloten is, gaat dan weer open. Maar voor hoe lang? Als ik de experts goed beluister, komt er nog een derde golf, en misschien zelfs nog een volgende. Wat als die golven blijven komen, of van langere duur zijn?

     

    Wie zal er nog zijn na corona?

    Iedereen aan boord houden

    Open-toe-open-toe: zullen we het virus zo bedwingen? Op korte termijn zal dat vast wel zo zijn. Maar is dit de manier om er als samenleving op een menselijke manier en op langere termijn mee om te gaan? Ik betwijfel dat.

    Het gejojo heeft nu al een effect op de mentale en financiële gezondheid van ons allen, en van cultuurwerkers en cultuurhuizen in het bijzonder. We hebben de mond vol van 'veerkracht'. Wel, na acht maanden merk ik dat er bij velen kracht noch veer is. Je hoeft echt geen waarzegger te zijn om vooruit te kunnen kijken: we zullen nog veel mensen verliezen, en het zal niet alleen door covid-19 zijn, maar evenzeer door de vreselijke nevenwerkingen van dit moordende virus. De maatschappelijke ongelijkheid die hardnekkig blijft bestaan, wordt alleen maar groter. Denk aan de kwetsbaren, de kinderen en jongeren in een moeilijke thuissituatie: ze stonden al niet op de eerste rij. Wat gebeurt er nu met hen? De welgestelde middenklasse die de lockdowns nu allemaal wat ongemakkelijk vindt, zal het wel overleven. Enfin, dat hoop ik oprecht voor ons. Maar wat dus met al de anderen? Wie zal er nog zijn na corona?

    'De mensen hebben nood aan perspectief', wordt gezegd. Prima, maar over wiens perspectief gaat het? Het is tijd om hier nu grondig over na te denken, en om er nu een concreet en actiegericht beleid rond te ontwikkelen. Opdat het virus onder controle blijft en het zorgsysteem niet overbelast geraakt. Maar ook om te maken dat we iedereen, ook de kwetsbare mensen, stevig aan boord houden.

     

    Erfgoedorganisaties hebben een essentiële, maatschappelijke rol.

    Erfgoedwerk is welzijnswerk

    De 'open-toe-open-toe'-aanpak is echt niet de beste. Dit gejojo is de snelste weg om u en mij elk perspectief te ontnemen. Dat kan anders. Als ik alleen nog maar kijk naar de cultureel-erfgoedsector, die ik het beste ken, zijn de mogelijkheden legio.

    Ten eerste: we weten allemaal dat het mentaal en sociaal weerbaar maken en houden van mensen een van de grootste uitdagingen is aan het begin van de eenentwintigste eeuw. En dat is precies wat erfgoedwerkers doen én waar we hen voor nodig hebben. Meer dan ooit is erfgoedwerk gelijk aan welzijnswerk. Politici, beleidsmakers en experts: erken dit, en werk met hen samen. Nu meer dan ooit.

    Ten tweede: leg de erfgoedorganisaties net niet stil in deze crisis. Ze hebben een essentiële, maatschappelijke rol, net als het onderwijs, en zijn bereid deze op te nemen.

    Ten derde: dat dit op een veilige manier kan, hebben de musea de afgelopen maanden met verve aangetoond. Ze zijn topdeskundig geworden bij het organiseren van een coronaproof bezoek, op reservatie, met mondmasker, met vaste routes op afstand, en handgels in overvloed. Een individueel museumbezoek zou steeds mogelijk moeten blijven, hoe erg het virus ons ook tart.

     

    Cultuur is deel van het onderwijs.

    Ten vierde: maak van een intensieve erfgoedwerking met kwetsbare groepen een prioriteit. Denk maar aan de vele erfgoedcellen, erfgoedverenigingen, archieven, musea en andere dienstenleveranciers die ontzettend vindingrijk zijn bij het creëren van projecten en trajecten, bovenop het klassieke tentoonstellingsbezoek. Dat kan gaan van coronaveilige wandelingen in de buitenlucht tot activiteiten op afstand in goed geventileerde ruimtes. Laat niet toe dat de meest kwetsbaren (opnieuw) in een isolement terechtkomen.

    Ten vijfde: laat (school)kinderen niet los. Kinderen - álle kinderen - hebben het recht op onderwijs en ontwikkeling. En laat cultureel erfgoed, sociaal-cultureel werk, jeugdwerk en de kunsten daar een cruciale rol bij spelen. Cultuur is deel van het onderwijs. Het is geen nice to have.

    Tot slot. Het is onze individuele en collectieve burgerplicht om de verdere verspreiding van het virus tegen te gaan. Maar het is ook onze burgerplicht om er allemaal mee voor te zorgen dat ieder kind, elke jongere, elke volwassene de kansen krijgt om zich te blijven ontwikkelen. Opdat iedereen nog een plekje kan vinden in de wereld na corona, en niet alleen de happy few.

  15. "The Decision of the Irish Supreme Court in Friends of the Irish Environment v Ireland: A Significant Step Towards Government Accountability for Climate Change?"

    Author

    Charlotte Renglet

    Abstract

    "On 31 July 2020, the Irish Supreme Court issued a decision in the case of Friends of the Irish Environment v Ireland that has been praised as a great victory for the struggle against climate change. In this judgment, the Court quashed the national climate change mitigation plan adopted by the Irish government for falling well short of the standards required by the enabling legislation. This article analyses this decision from a comparative perspective and provides a critical appraisal of its impacts on the advancement of climate litigation. It focuses in particular on the contribution of the case to the understanding of two common legal hurdles in climate litigation: standing and separation of powers."

     

    Link to full contribution:

    https://cclr.lexxion.eu/article/CCLR/2020/3/5 

  16. VUB-filosoof Karl Verstrynge: "Onze eerste plicht is schandalig eenvoudig"

    VUB-professor dr. Karl Verstrynge doceert ethiek en toegepaste ethiek aan de Vrije Universiteit Brussel. In het volgende opiniestuk roept Verstrynge de mensheid op om zorg te dragen voor elkaar. 

     

    ‘Allen’, dat zijn wij allemaal, zonder uitzondering.

    Het welzijn van de aarde en haar bewoners staat al maandenlang onder hoogspanning. Eigenlijk, maar misschien minder zichtbaar voor het grote publiek, is dit al jaren het geval. De reikwijdte van de problemen en de dreiging laten zich inmiddels ook bij ons duidelijk gevoelen. Het klimaat ontspoort, de biodiversiteit staat onder enorme druk en wereldwijde epidemieën vormen een probleem voor de hele planeet.

    Vaak krijg ik de vraag waarom ethici zo weinig van zich laten horen, nu “het huis in brand staat”. En niet alleen het huis, maar ook alles daaromheen. Stilte heeft een kracht en je mag haar, zo wil de wijsheid, enkel verbreken als je haar kunt verbeteren. Voor dat verbreken is nu weer zo’n momentum gekomen, in de hoop dat de stilte nadien weer luider kan klinken.

    Ik wil me hier richten tot allen die gebukt gaan onder en aan de basis liggen van de wereldproblemen zoals die zich in al hun urgentie aandienen. En ‘allen’, dat zijn wij allemaal, zonder uitzondering. Ook mensen die geen kranten lezen of, om welke redenen ook, nauwelijks iets van de wereldbrand af weten of willen weten.

    SCHANDALIG EENVOUDIG

    In de ethiek is het eigenlijk schandalig eenvoudig. We zijn elkaar in al wat we doen en op elk moment zorg verschuldigd. Dat is onze eerste en laatste plicht als mens. En hoe meer zorg iemand nodig heeft, des te meer zij of hij op onze zorg aanspraak maakt. Hij of zij confronteert ons met een verplichting tot zorg, gewoon al door er te zijn. Dit betekent concreet dat de zwaksten in de samenleving op elk ogenblik onze meeste aandacht verdienen en voorop moeten staan in de zorg die wij hen moeten schenken. Daarop zijn geen uitzonderingen. Armen, zieken, ouderen, kansarmen, kwetsbaren, kinderen, de lijst is lang en onuitputtelijk. Zij hebben als eerste recht op onze onvoorwaardelijke hulp en bijstand. Zelfs als we er niet toe kunnen komen hen allemaal tegelijk of op voldoende wijze van zorg te voorzien, dan nog moet het ons streven zijn alles te doen wat in onze macht ligt om aan die primaire plicht te voldoen.

    Waarom is die ethische plicht ‘schandalig’ eenvoudig? Omdat we die eenvoud nauwelijks onder ogen durven zien. Ze is zo eenvoudig dat ons gedrag schandalig wordt telkens we aan die plicht verzaken. We formuleren voor onszelf ontelbare redenen om telkens weer aan die plicht te verzaken: de evidenties van elke dag, de gewoontes waarin we verzeild raken, de drang om onze eigen behoeftes voorop te stellen, ook al zijn die overbodig of voor het grootste deel al verzadigd, op de eerste plaats te zetten… Maar ook al leeft in ons de drang om te leven en te overleven, we verschillen van andere levende wezens omdat we in de mogelijkheid zijn de ethische plicht te ervaren. Alleen omdat we het vermogen hebben onze eigen verlangens en voorkeuren aan de kant te schuiven, mogen we onszelf mens noemen. Omwille van dat vermogen alleen, verschillen we van de dieren die gebukt gaan onder het recht van de sterkste. Daarom is het ook onze taak als mens die plicht tot zorg voor de zwaksten (en alle andere levensvormen) onder ogen te zien en gevolg te geven.

    Met die eenvoudige gedachte aan de plicht tot zorg richt ik me tot iedereen in onze samenleving, waar ik ook zelf toe behoor:

     

    De druk en de opdracht zijn groot.

    Aan alle jongeren:

    Jullie zullen een dubbele rekening betalen: de rekening van de steeds groter wordende klimaatproblematiek en de rekening van het corona-virus. Jullie toekomst wordt, onbegrijpelijk, gehypothekeerd en jullie huidige levens worden, noodgedwongen, beknot. Beide rekeningen hangen met elkaar samen, in een neoliberale wereld waar aandacht voor natuur en de ander steeds meer onder druk staat. Draag zorg voor jullie omgeving, spreek elkaar en volwassenen aan op jullie en hun verantwoordelijkheid, en probeer zo goed en zo kwaad als dat kan zelf een voorbeeld te zijn. Maar bovenal: houd moed, het leven is op elk ogenblik een wonder en de moeite waard.

    Aan onze politici en beleidsmakers:

    Jullie hebben de taak om over het haalbare na te denken en daar praktische beslissingen mee te verbinden. Spreek eendrachtig, heb eerst oog voor de zwaksten en vermijd de gedachte aan politiek gewin. In jullie handen ligt het lot van velen die jullie hebben verkozen om het juiste te doen. Dit mag jullie geen gevoel van macht geven. Eerder een gevoel van onmacht die de voortdurende aansporing moet zijn om de ethische plicht te laten primeren bij elke beslissing.

    Aan alle verplegend personeel en zorg- en hulpverleners:

    We zijn jullie dank en respect verschuldigd voor jullie onverdroten inspanningen. Jullie presteren tegen elke vorm van zelfbehoud in. Jullie verdienen meer, omdat jullie verdiensten niet in het teken van verdienen staan. Jullie staan in de vuurlijn en verdienen om die reden alleen al absolute voorrang. Laat jullie stem horen en blijf waardig schreeuwen om de aandacht en bijstand die jullie nodig hebben. De wereld kan niet verder zonder jullie essentiële bijdrage aan het samenleven en aan de gedachte dat een zorgverlener in elk van ons moet schuilen.

     

    Draag zorg voor jullie omgeving

    Aan alle onderwijzende beroepen:

    De druk en de opdracht zijn groot. Dring erop aan zoveel mogelijk vanop afstand te kunnen onderwijzen, en houd daarmee in de eerste plaats rekening met de zwakste schakel. Sterker is de ketting niet dan juist die ene zwakste schakel. Maak jongeren bewust van de wereldbrand, die het corona-probleem overstijgt en hen aanspoort zorg te dragen. In jullie handen bevindt zich het menselijk kapitaal die de toekomst vorm zal geven.

    Aan alle private bedrijven en ondernemingen:

    Jullie business-model staat onder druk. Pas het aan met zicht op de grote noden van onze tijd en in het besef dat het huidig economisch (consumptie)model geen halve eeuw meer te gaan heeft. Door de uitputting van de aarde en haar bewoners staat dat model op het punt te kantelen. Weet dat de menselijkheid aan de economische realiteit voorafgaat. Om het economische huishouden te kunnen regelen, is ons mens-zijn altijd al voorondersteld.

    Aan elk van ons:

    Wees mens, en draag zorg voor elkaar. Elk van ons heeft op elk ogenblik de opgave mens te worden. De ethische plicht tot zorg voor de ander staat daarbij voorop. In de miskenning van die plicht schuilt een miskenning van wie we zijn: wezens in staat tot zorg voor elkaar en alles wat leeft.

  17. Nieuw participatief “Equality Atelier” doet VUB’ers meewerken aan meer inclusieve universiteit en samenleving

    Om haar studenten, personeelsleden en alumni sterker te engageren om bij te dragen tot een meer inclusieve universiteit en maatschappij lanceert de Vrije Universiteit Brussel haar “Equality Atelier”. Binnen het atelier worden het ganse academiejaar verschillende activiteiten georganiseerd, zoals een interactieve sessie over meer diversiteit in het curriculum en een lezingenreeks door Dalilla Hermans, om deelnemers te inspireren en aan te zetten tot actie. Het Equality Atelier wordt geleid door professor Karen Celis en haar collega’s van het Equality Team.

    Celis: “Diversiteit, gelijkwaardigheid en inclusie zijn een van de heetste hangijzers van vandaag die jongeren, en ook minder jongere mensen, ontzettend bezighouden. Ze hebben een frisse, maar kritische kijk op het probleem en de mogelijke oplossingen. Die willen we met het Equality Atelier losweken en vervolgens capteren om ons gelijkheidsbeleid verder uit te stippelen en te versterken in de toekomst. Daarnaast willen we al wie deelneemt aan het atelier aanmoedigen om zelf initiatieven te nemen die gelijkheid en inclusie in onze maatschappij kunnen bevorderen.”

    De oprichting van het atelier kadert in de ambitie van de VUB om uit te groeien tot een “urban engaged university” die haar wetenschappelijke en maatschappelijke verantwoordelijkheid neemt. De Brusselse universiteit werkt hiervoor rond 6 P’s: People, Peace, Prosperity, Planet, Partnership (geïnspireerd op de duurzaamheidsdoelstellingen van de VN) en Poincaré. Aan elk van deze P’s wordt een atelier gekoppeld waarbinnen allerlei initiatieven uitgewerkt worden om zo tot concreet engagement op het terrein te komen. Het Equality Atelier is het eerste in het rijtje van zes en valt onder de P van People.

    Aftrap met divers programma

    Deze maand staat binnen het atelier alvast een reeks boeiende activiteiten gepland waarin co-creatie centraal staat. Zo kunnen studenten op donderdag 12/11 virtueel in gesprek gaan met Dalilla Hermans over (anti-)racisme en meteen onderwerpen voorstellen voor haar lezingenreeks die ze in het voorjaar van 2021 geeft. Een week later, op 19/11, is er de online sessie “Diversiteit in het Curriculum” waarop de resultaten van het gelijknamige onderzoek worden voorgesteld met daarna een debat over welke volgende stappen nodig zijn.

    Op 26/11 lanceert het Equality Team VEN: het VUB Equality Network. VEN wil alle bewoners van de VUB-campussen (studenten en personeel) en alle groepen die op de VUB al aan gelijkheid en inclusie werken. VEN heeft als doel om als een megafoon te werken voor de problemen en oplossingen die haar leden formuleren, hen connecteren en ondersteunen, maar ook om het VUB-gelijkheidsbeleid te co-creëren. Op 30/11 is er een hommage aan de in 2015 overleden Marokkaanse sociologe en schrijfster Fatima Mernissi, die een belangrijke rol speelde in de ontwikkeling van het feminisme in de moslimwereld. De hommage wordt georganiseerd door professor Iman Lechkar die de VUB Fatima Mernissi Leerstoel bekleedt. Er zal een communictielijn opengesteld worden met twee andere Fatima Mernissi Leerstoelen (Rabbat en Mexico City) over welke thema’s die vandaag aan de orde zijn op het kruispunt van Islam en dekolonisatie.

    “Als universiteit maken we een vitaal deel uit van de samenleving. Het is daarom niet langer alleen onze taak om kwalitatief onderwijs aan te bieden en hoogstaand wetenschappelijk onderzoek te voeren. We moeten - en vandaag misschien zelfs meer dan ooit -ons steentje bijdragen aan een betere maatschappij door mee te werken aan oplossingen voor prangende issues als discriminatie of de klimaatopwarming. Om dat te doen hebben we iedereen nodig. Daarom moedigen we onze studenten, medewerkers, alumni en partners onder het motto “De Wereld Heeft Je Nodig” aan om zich te engageren voor een meer diverse en duurzamere toekomst.” aldus VUB-rector Caroline Pauwels.

    Alle informatie over het “Equality Atelier” en de evenementen is beschikbaar op: https://www.vub.be/dewereldheeftjenodig/people#equality-atelier.

    De wereld heeft je nodig

    De Vrije Universiteit Brussel neemt haar wetenschappelijke en maatschappelijke verantwoordelijkheid met liefde en daadkracht op. De VUB lanceerde daarom het platform ’De Wereld Heeft Je Nodig’.  Hier worden rond zes P’s ideeën en acties samengebracht, opgestart en uitgebouwd. De eerste P staat voor People, want daar draait alles om: mensen gelijke kansen geven, welvaart, welzijn, respect. Peace staat voor het bestrijden van klein en groot onrecht in de wereld. Prosperity gaat armoede en ongelijkheid te lijf. Planet staat voor acties rond biodiversiteit, klimaat, luchtkwaliteit, dierenrechten ... Met Partnership zoekt de VUB samenwerkingen om de wereld een betere plaats te maken. De zesde en laatste P is van Poincaré, de Franse filosoof Henri Poincaré aan wie de VUB haar leuze ontleent, dat het denken zich aan niets mag onderwerpen, behalve aan de feiten zelf. De VUB is een 'urban engaged university’, sterk verankerd in Brussel en Europa en werkend volgens de principes vrij onderzoek. www.vub.be/dewereldheeftjenodigwww.vub.be/dewereldheeftjenodig

     

  18. 430.000 euro steun voor onderzoeksplatform CAPTURE om het hergebruik van CO2, plastics en water vooruit te stuwen

    Vlaams minister van Innovatie Hilde Crevits kent 430.000 euro steun toe aan CAPTURE, het onderzoeksplatform van de UGent, VITO, UAntwerpen en VUB. CAPTURE focust op onderzoek rond het circulaire gebruik van CO2, plastic en water. 

    De beschikbaarheid van kwalitatief water garanderen, gebruikte plastics als grondstof beschouwen, CO2 omzetten in nuttige producten. Dit zijn drie uitdagingen die CAPTURE wil aanpakken door met sterke kennisinstellingen en industriële spelers in Vlaanderen samen doorbraakonderzoek mogelijk te maken. De grote stap vooruit kan gezet worden door al deze beschikbare expertise met elkaar te verbinden, zodat een consortium ontstaat dat samen volop inzet op het hergebruik van water, CO2 en plastics. Het onderzoekplatform CAPTURE vervult hierin een cruciale rol. Door de samenwerking tussen onderzoekers, bedrijven, overheden en andere actoren te stimuleren, groeit het platform uit tot een krachtige samenwerking die een circulaire economie helpt installeren. CAPTURE ondersteunt projecten door stakeholders samen te brengen en zo de doorstroom van onderzoek naar innovatie en implementatie te versnellen.

    CAPTURE, dat in 2015 werd opgericht door jonge en ambitieuze professoren, kende het laatste jaar een sterke groeisprint. De Universiteit Gent werd eind 2019 vervoegd door de kernpartners VITO en de Universiteit Antwerpen, de Vrije Universiteit Brussel volgde een jaar later. De vier instellingen zijn gelijkwaardige partners binnen het initiatief. Als gevolg telt het onderzoekplatform, dat samenwerking tussen uitstekende onderzoekers met bedrijven en overheden als kernwaarde heeft, ondertussen meer dan 50 onderzoeksleiders die verantwoordelijk zijn voor 40 onderzoeksgroepen en meer dan 300 onderzoekers. Dit laat toe om samen met meer dan 100 bedrijven en lokale, regionale en gewestelijke overheden volop de kaart van de circulaire economie te trekken. Voor wie interesse heeft in het platform: CAPTURE is gestoeld op een open samenwerkingsmodel, iedereen die met een open blik samen aan de slag wil gaan, is welkom.

    Vertrekkend vanuit excellent onderzoek zetten al deze actoren samen in op het ontwikkelen en opschalen van technologie, het zo snel mogelijk valoriseren en het voorzien van breed toegankelijke training. De intense samenwerking tussen bedrijven en kennisinstellingen is daarbij cruciaal, niet alleen zorgt het voor een snellere doorvertaling van onderzoek in industriële applicaties, ook helpt het om onderzoek te aligneren met bedrijfsnoden.
    Kennis is de kracht van deze samenwerking die het CAPTURE platform vooruit stuwt, kennisverspreiding en -demonstratie zijn een multiplicator. Of het nu in de vorm van training of pilootopstellingen of demo’s is, het doel moet zijn dat kennis zo snel mogelijk richting belanghebbenden doorstroomt.
    CAPTURE moet een radar zijn voor bedrijven om te weten welke technologische mogelijkheden bestaan (of dat zullen doen) om water, CO2 en plastic zo efficiënt en optimaal mogelijk te hergebruiken. Enkele toonaangevende programma’s gaan bijvoorbeeld over het voorzien van circulaire watertoevoer voor industrie, de productie van methanol uit CO2  en het chemisch en mechanisch recyclen van plastics.

    Het stimuleren van deze open samenwerking tussen verschillende actoren is een financieel uitdagend vraagstuk. De ondersteuning van minister Crevits voor 430 000 euro helpt niet alleen om de bestaanszekerheid van CAPTURE te garanderen, ook worden de middelen ingezet om nog meer actoren te bereiken die de krachten willen bundelen om aan de circulaire economie van morgen te werken. De financiering zal onder andere gebruikt worden om opschalingsprojecten beter te omkaderen en een brede strekking aan bedrijven (van spin-off tot multinationals) te koppelen met onderzoekers om de maatschappelijke transitie naar een circulaire economie te bewerkstelligen. Dit alles in samenwerking met bestaande initiatieven. Het doel is duidelijk: met vereende krachten ervoor zorgen dat circulaire modellen zo snel mogelijk de norm worden. Deze ambitie past uitstekend bij één van de kernpunten uit het beleidsplan dat het ministerie voor de periode 2019-2024 uitwerkte, namelijk: het duurzaam groeien dankzij een kennisgedreven circulaire economie. Alle bouwblokken zijn aanwezig, we moeten er enkel nog samen een stevig bouwwerk van maken. Met gebundelde krachten zetten we alleszins al bijzonder veel stappen in de goede richting.

    Meer dan ooit van toepassing: #TogetherWeBecomeCircular

    Quote Vlaams minister van Innovatie Hilde Crevits: “CAPTURE belichaamt onze ambities en prioriteiten voor meer duurzame innovatie en een circulaire economie. De onderzoekers leggen heel terecht de focus op het circulaire gebruik van CO2, plastic en water. Net dat zijn de drie belangrijkste zaken waar we met Vlaanderen op inzetten om met innovatie echt een circulaire economie te creëren. Doordat CAPTURE rechtstreeks samenwerkt met de industrie en bedrijven, stroomt de kennis ook heel snel door naar de bedrijfsvloer en concrete toepassingen. Om dit platform een duw in de rug te geven en nog meer samenwerking, circulariteit en innovatie te stimuleren, kennen we 430.000 euro steun toe.”

  19. Reserveer nu je Brusselse Wetenschapsbox!

    Naar jaarlijkse gewoonte vindt eind november de Dag van de WetenschapDag van de Wetenschap plaats, een evenement waar alle kennisinstellingen in Vlaanderen en Brussel hun onderzoek voorstellen aan het brede publiek. 

    Dit jaar zal het Wetenschapsfestival Brussel helaas niet in zijn huidige vorm doorgaan. Maar niet getreurd, we bundelen zondag 22 november 2020 de krachten met de andere Vlaamse onderwijsinstellingen tijdens de eerste digitale editie van Dag van de Wetenschap.

    Speciaal voor deze digitale editie ontwikkelde de VUB de Brusselse Wetenschapsbox. Ga thuis zelf aan de slag met maar liefst 6 experimenten van 4 VUB-onderzoeksgroepen, geschikt voor jong én oud (vanaf 6 jaar)! 

    Als VUB-personeelslid heb je de kans om een doos te reserveren. Zo ben je zeker van een exemplaar! Reserveer je Brusselse Wetenschapsbox via het formulier onderaan deze pagina.

    Haal je Brusselse Wetenschapsbox HELEMAAL GRATIS af in de Muntpunt afhaalbib van maandag 16 november tot en met zaterdag 21 november.

    Meer info vind je op deze eventpagina.

  20. Effecten klimaatopwarming tienduizenden jaren zichtbaar

    De meeste projecties over de globale stijging van het zeeniveau lopen tot eind deze eeuw. Het smelten van de ijskappen is echter een zeer langzaam proces en eens de ijskappen uit evenwicht zijn, kan het nog honderden tot duizenden jaren duren voor een nieuw evenwicht is gevonden. In zijn doctoraatsstudie, gepubliceerd in het tijdschrift Earth System Dynamics heeft glacioloog Jonas Van Breedam projecties gemaakt voor de stijging van het zeeniveau tijdens de komende 10.000 jaar. Hij maakte hiervoor gebruik van gekoppelde modellen van de Groenlandse en Antarctische ijskappen, de atmosfeer en de oceaan: "De uitstoot van broekasgassen tijdens de komende 30 tot 200 jaar kan in de komende 100 eeuwen een globaal gemiddelde zeeniveaustijging van 9 tot 37 m tot gevolg hebben. Vlaanderen zou zo goed als volledig onder zeeniveau komen te liggen." 

    De VUB-onderzoeksgroep Fysische Geografie onder leiding van prof. Philippe Huybrechts maakte projecties voor de stijging van het zeeniveau tijdens de komende 10.000 jaar. Ze deden dit voor een reeks van klimaatscenarios die gaan van een CO2-piek tijdens de komende 30 jaar tot het uitstoten van de meeste beschikbare CO2 reserves tijdens de komende 200 jaar. Het hoogste scenario houdt ook rekening met een versterkt broeikaseffect wanneer de permafrost op land en op de oceaanbodem smelt en methaan hierdoor in grote hoeveelheden zou vrijkomen.

    Afhankelijk van die uitstoot van broeikgasgassen zal het zeeniveau tussen de 9.2 m en 37.4 m stijgen. De Groenlandse ijskap zal in elk scenario volledig verdwijnen, terwijl de Antarctische ijskap grotendeels intact blijft bij een laag-emissiescenario en tot de helft van zijn massa kan verliezen in een hoog-emissiescenario. Pas na  10.000 jaar is het zeeniveau weer in evenwicht met de klimaatverandering en zal de stijging weer dalen tot maximaal 5 cm per 100 jaar. Voor het hoge-emissiescenario zal het zeeniveau tijdens de eerste tweeduizend jaar met gemiddeld meer dan 1 m per eeuw stijgen. Voor het lage emissie-scenario is die stijging voor dezelfde periode 10 keer lager, met gemiddeld 11 cm per eeuw. De snelheid waarmee het  zeeniveau stijgt is dus sterk afhankelijk van de totale hoeveelheid uitgestoten CO2.

    Bij een hoog-emissiescenario staat Vlaanderen onder water 

    De huidige stijging van het zeeniveau komt van de expansie van oceaanwater dat warmer wordt en door het smeltwater van gebergtegletsjers. De gebergtegletsjers zullen wellicht het grootste deel van hun volume tegen het einde van de 21e eeuw verliezen. De grootste bijdrage komt evenwel van de ijskappen. De Groenlandse ijskap zal bij een laag-emissiescenario het meest tot de stijging van het zeeniveau bijdragen,  terwijl de Antarctische ijskap de grootste bijdrage zal leveren bij een hoog-emissiescenario.

    Dit komt door de aantrekkingskracht (gravitatie) van de ijskappen op het oceaanwater dat rond de ijskappen ligt. Als die ijskappen smelten, stijgt het zeeniveau in de buurt van de ijskappen relatief minder sterk of daalt het zelfs omdat de aantrekkingskracht tussen de ijskap en het omliggende water verdwijnt. Maar verder weg van die ijskappen stijgt het zeeniveau echter sneller dan gemiddeld. Omdat de Antarctische ijskap ver weg ligt van België, zou de zeeniveaustijging als gevolg van het smelten van landijs op Antarctica sterker doorwegen dan het smelten van landijs op Groenland.

    Jonas Van Breedam: “Deze studie toont aan dat het effect van de huidige opwarming op het zeeniveau voor duizenden jaren zichtbaar zal blijven, vooral door de trage reactiesnelheid van de Groenlandse en Antarctische ijskappen op een verandering in temperatuur. Als we de emissies van CO2 niet snel tot nul kunnen herleiden, zal Vlaanderen, met uitzondering van een deel van Limburg, zo goed als volledig onder het zeeniveau komen te liggen.”